معرفی کتاب
کتاب سیزده دلیل برای اینکه نوشته‌ی جی اشر با ترجمه‌ی فرمهر امیردوست و منتشرشده توسط نشر میلکان، رمانی نوجوانانه و اجتماعی است که با روایتی متفاوت، به موضوعاتی مانند روابط میان نوجوانان، قضاوت، شایعه، آزار و تأثیر رفتارهای به ظاهر ساده بر زندگی دیگران می‌پردازد. این رمان نخستین بار در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و به یکی از آثار شناخته‌شده‌ی جی اشر تبدیل شد.
داستان از جایی آغاز می‌شود که کلی جنسن بسته‌ای شامل نوارهای ضبط‌شده‌ای را دریافت می‌کند. نوارها متعلق به هانا بیکر، همکلاسی اوست که مدتی پیش از دنیا رفته است. هانا در این نوارها درباره‌ی اتفاق‌ها و افرادی صحبت می‌کند که هرکدام به شکلی در مسیر زندگی او تأثیر گذاشته‌اند. کلی با گوش دادن به نوارها، قدم‌به‌قدم وارد داستانی می‌شود که نگاه او را به مدرسه، دوستان و حتی خودش تغییر می‌دهد.
در بوکنزو، «سیزده دلیل برای اینکه» را می‌توان رمانی دانست که علاوه بر داستان‌گویی، مخاطب را به فکر کردن درباره‌ی مسئولیت فردی و اثر رفتارهای روزمره بر دیگران دعوت می‌کند.
درباره‌ی کتاب
یکی از ویژگی‌های اصلی سیزده دلیل برای اینکه، شیوه‌ی روایت آن است. داستان میان روایت کلی و صدای هانا در نوارهای ضبط‌شده حرکت می‌کند و خواننده همراه با کلی، اطلاعات مربوط به گذشته را به تدریج کشف می‌کند. همین ساختار باعث می‌شود مخاطب از همان ابتدا با پرسش‌هایی درباره‌ی آنچه بر هانا گذشته است روبه‌رو شود.
موضوع اصلی کتاب، تنها یک اتفاق تلخ نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از روابط، رفتارها و اتفاق‌هایی است که در محیط مدرسه و زندگی نوجوانانه شکل می‌گیرند. شایعه، قضاوت دیگران، تنهایی، دوستی‌های ناموفق و آزار اجتماعی، بخشی از فضایی هستند که داستان در آن پیش می‌رود.
یکی از نکات قابل تأمل کتاب این است که نویسنده نشان می‌دهد رفتارهایی که ممکن است از دید فرد انجام‌دهنده کوچک یا بی‌اهمیت به نظر برسند، می‌توانند برای شخص دیگری بسیار سنگین باشند. این موضوع باعث می‌شود خواننده هنگام دنبال کردن داستان، درباره‌ی مسئولیت خود در برابر اطرافیان نیز فکر کند.
«سیزده دلیل برای اینکه» در دسته‌ی رمان‌های نوجوان و داستان‌های اجتماعی قرار می‌گیرد و به دلیل پرداختن به مسائل حساس نوجوانان، توجه زیادی به خود جلب کرده است. این اثر بعدها دستمایه‌ی ساخت مجموعه‌ای تلویزیونی با همین نام نیز قرار گرفت و همین موضوع به شناخته‌شدن بیشتر آن کمک کرد.
درباره‌ی نویسنده
جی اشر نویسنده‌ی آمریکایی متولد سال ۱۹۷۵ است که فعالیت ادبی خود را با تمرکز بر داستان‌های نوجوان آغاز کرد. نخستین رمان او، سیزده دلیل برای اینکه، در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و به مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین اثر او تبدیل شد.
اشِر در این اثر به سراغ موضوعاتی رفت که برای نوجوانان ملموس هستند؛ از روابط دوستانه و مدرسه گرفته تا احساس تعلق، قضاوت اجتماعی و تأثیر رفتار دیگران. همین نزدیکی موضوعات کتاب با تجربه‌های دوران نوجوانی، یکی از دلایل ارتباط گسترده‌ی مخاطبان با آن بوده است.
این رمان در سال‌های پس از انتشار به زبان‌های مختلف ترجمه شد و فروش گسترده‌ای پیدا کرد. همچنین اقتباس تلویزیونی آن توسط نتفلیکس باعث شد نام جی اشر و داستان هانا بیکر برای مخاطبان بیشتری شناخته شود.
اشِر در «سیزده دلیل برای اینکه» به جای ارائه‌ی یک روایت ساده و خطی، داستان را از زاویه‌ی دو شخصیت دنبال می‌کند؛ کلی که در زمان حال نوارها را گوش می‌دهد و هانا که از طریق صدای ضبط‌شده، گذشته را روایت می‌کند. این انتخاب روایی نقش مهمی در جذابیت کتاب دارد.
جملاتی برگزیده از کتاب
●”اگر من نمی‌توانم زندگی کنم، پس چرا شما باید زندگی کنید؟”
●”هر کدام از ما مسئول رفتارهای خود هستیم و این رفتارها می‌تواند زندگی دیگری را تحت تأثیر قرار دهد.”
● “زندگی یک بازی نیست؛ این یک سفر واقعی است که باید با دقت طی شود.”
●”هر کسی که فکر می‌کند بی‌تفاوتی او تأثیری ندارد، اشتباه می‌کند.”
دستاوردها
مطالعه‌ی سیزده دلیل برای اینکه می‌تواند مخاطب را نسبت به اهمیت رفتارهای اجتماعی و تأثیر آن‌ها بر دیگران حساس‌تر کند. یکی از پیام‌های مهم داستان این است که روابط انسانی از مجموعه‌ای از رفتارهای کوچک ساخته می‌شوند و هر فرد می‌تواند بر فضای زندگی اطرافیان خود اثر بگذارد.
کتاب همچنین فرصتی برای فکر کردن درباره‌ی مفهوم همدلی فراهم می‌کند. خواننده در طول داستان با تجربه‌های هانا از زاویه‌ای متفاوت آشنا می‌شود و به این موضوع فکر می‌کند که آیا انسان‌ها همیشه می‌توانند آنچه را در ذهن و زندگی دیگران می‌گذرد، ببینند یا خیر.
از سوی دیگر، داستان می‌تواند مخاطب را نسبت به پیامدهای شایعه، قضاوت و طرد اجتماعی آگاه‌تر کند. محیط مدرسه در کتاب فقط محل تحصیل نیست؛ بلکه فضایی است که روابط اجتماعی در آن می‌تواند تأثیر زیادی بر شکل‌گیری هویت و احساس تعلق نوجوان داشته باشد.
از نگاه بوکنزو، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مطالعه‌ی این رمان، ایجاد فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی موضوعاتی است که گاهی نوجوانان درباره‌ی آن‌ها سکوت می‌کنند. کتاب می‌تواند بهانه‌ای برای صحبت درباره‌ی دوستی، تنهایی، فشار اجتماعی و اهمیت توجه به حال دیگران باشد.
نقد و بررسی
یکی از نقاط قوت اصلی سیزده دلیل برای اینکه، ساختار روایی متفاوت آن است. استفاده از نوارهای ضبط‌شده باعث می‌شود اطلاعات داستان به صورت تدریجی آشکار شوند و خواننده همراه با کلی به دنبال کشف گذشته‌ی هانا باشد. این شیوه، عنصر تعلیق را در داستان تقویت می‌کند.
نکته‌ی مثبت دیگر، انتخاب موضوعاتی است که برای مخاطب نوجوان قابل لمس هستند. مدرسه، دوستی، شایعه، روابط عاطفی و قضاوت دیگران، عناصر آشنایی برای بسیاری از نوجوانان هستند و همین مسئله باعث می‌شود داستان از نظر عاطفی با مخاطب ارتباط برقرار کند.
در عین حال، کتاب به دلیل پرداختن به خودکشی و مسائل روانی اثری حساس محسوب می‌شود. روایت داستان ممکن است برای بعضی از خوانندگان سنگین یا ناراحت‌کننده باشد و بهتر است مخاطب پیش از مطالعه این موضوع را در نظر داشته باشد. برخی بحث‌ها و نقدهای پیرامون این اثر نیز دقیقاً به نحوه‌ی بازنمایی خودکشی و تأثیر احتمالی آن بر مخاطبان نوجوان پرداخته‌اند.
یکی دیگر از نکات قابل بررسی، نگاه داستان به مسئولیت دیگران در سرنوشت هاناست. کتاب مخاطب را وادار می‌کند درباره‌ی مرز میان «تأثیر گذاشتن بر زندگی دیگری» و «مسئول دانستن دیگران برای یک تصمیم» فکر کند. این موضوع یکی از بخش‌های بحث‌برانگیز و قابل تأمل اثر است.
در مجموع، سیزده دلیل برای اینکه را نمی‌توان صرفاً یک رمان نوجوانانه‌ی سرگرم‌کننده دانست. اثر تلاش می‌کند از طریق داستان، درباره‌ی پیامدهای رفتار اجتماعی و اهمیت توجه به دیگران صحبت کند؛ هرچند موضوعات حساس آن باعث می‌شود مطالعه‌ی آن با نگاه انتقادی و آگاهانه مناسب‌تر باشد.
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
این کتاب برای نوجوانان و جوانانی مناسب است که به رمان‌های اجتماعی و داستان‌هایی با محوریت روابط انسانی علاقه دارند. مخاطبانی که داستان‌های مدرسه‌ای، شخصیت‌محور و پرتعلیق را می‌پسندند نیز احتمالاً با ساختار روایت کتاب ارتباط برقرار می‌کنند.
علاقه‌مندان به داستان‌هایی درباره‌ی دوستی، قضاوت اجتماعی، تنهایی و تأثیر رفتار انسان‌ها بر یکدیگر می‌توانند از این اثر بهره ببرند. والدین و مربیانی که قصد دارند درباره‌ی مسائل اجتماعی نوجوانان با فرزندان یا دانش‌آموزان خود گفت‌وگو کنند نیز می‌توانند کتاب را به‌عنوان نقطه‌ی شروع یک گفت‌وگوی جدی در نظر بگیرند.
با این حال، به دلیل حضور موضوعاتی مانند خودکشی و فشارهای روانی، این کتاب برای همه‌ی مخاطبان انتخاب مناسبی نیست. بهتر است خوانندگان کم‌سن‌تر یا افرادی که نسبت به این موضوعات حساس هستند، پیش از مطالعه به محتوای کتاب توجه داشته باشند.
سخن پایانی
سیزده دلیل برای اینکه نوشته‌ی جی اشر با ترجمه‌ی فرمهر امیردوست و منتشرشده توسط نشر میلکان، رمانی است که داستانی نوجوانانه را با موضوعاتی جدی درباره‌ی روابط انسانی، قضاوت، شایعه، تنهایی و پیامد رفتارهای اجتماعی پیوند می‌دهد.
ویژگی اصلی کتاب در شیوه‌ی روایت آن است؛ خواننده همراه با کلی جنسن، نوارهای هانا بیکر را دنبال می‌کند و هرچه جلوتر می‌رود، تصویر کامل‌تری از اتفاقات گذشته به دست می‌آورد. همین ساختار باعث شده کتاب علاوه بر وجه داستانی، فضای پرسش‌برانگیزی نیز داشته باشد.
اگر به دنبال رمانی هستید که بعد از پایان مطالعه همچنان ذهن شما را درگیر کند و درباره‌ی تأثیر رفتار انسان‌ها بر یکدیگر به فکر فرو ببرد، سیزده دلیل برای اینکه می‌تواند انتخابی قابل تأمل باشد. در بوکنزو، این کتاب را به علاقه‌مندان ادبیات نوجوان و رمان‌های اجتماعی پیشنهاد می‌کنیم؛ با این تأکید که موضوعات حساس آن بهتر است پیش از انتخاب کتاب مورد توجه قرار گیرند.
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.