معرفی کتاب
کتاب «بِلّاچاو» با رویکردی متفاوت به ساز سنتور نوشته شده است. پولاد ترکمن‌راد در این اثر، تعدادی از آثار شناخته‌شده موسیقی کلاسیک و معاصر جهان را برای سنتور نت‌نگاری و تنظیم کرده و اجرای صوتی و تصویری قطعات نیز در کنار مجموعه ارائه شده است. انتشارات خنیاگر این کتاب را با هدف معرفی تجربه‌ای متفاوت از ظرفیت‌های اجرایی سنتور منتشر کرده است.
عنوان «بِلّاچاو» نیز به‌خوبی روح کلی کتاب را نشان می‌دهد؛ مجموعه‌ای که مرزهای معمول میان موسیقی ایرانی و موسیقی جهان را کنار می‌زند و نشان می‌دهد سنتور می‌تواند در مواجهه با ملودی‌ها و ساختارهای موسیقی غیرایرانی نیز حضوری جذاب داشته باشد.
برای مخاطبان بوکنزو، «بِلّاچاو» از آن دسته کتاب‌های موسیقی است که علاوه بر ارزش آموزشی، وجه کشف و تجربه نیز دارد. خواننده یا نوازنده در این مجموعه با قطعاتی روبه‌رو می‌شود که ممکن است پیش‌تر آن‌ها را با سازها و تنظیم‌های دیگری شنیده باشد، اما این بار باید صدای آن‌ها را از دریچه سنتور تجربه کند.
درباره کتاب
«بِلّاچاو» مجموعه‌ای از آثار موسیقی کلاسیک و معاصر جهان برای سنتور است. در میان نمونه‌های معرفی‌شده از این کتاب می‌توان به انوانسیون شماره ۱۰ باخ، سمفونی شماره ۴۰ موتسارت، قطعه پوآرو، زندگی یک گل سرخ، بازی تاج‌وتخت، اینترستلار، تنها از متالیکا، اوریون و گلوریا اشاره کرد. همین انتخاب‌ها گستره وسیع موسیقی موجود در کتاب را نشان می‌دهد.
یکی از نکات جذاب کتاب، کنار هم قرار گرفتن قطعاتی از دوره‌ها و سبک‌های مختلف است. از موسیقی کلاسیک اروپایی گرفته تا موسیقی فیلم، موسیقی سریال و آثار گروه‌های شناخته‌شده موسیقی معاصر، همگی در قالب سنتور بازتعریف شده‌اند.
این رویکرد باعث می‌شود کتاب صرفاً یک مجموعه نت معمولی نباشد. مخاطب در هنگام تمرین با پرسشی جذاب مواجه می‌شود: یک قطعه جهانی که برای سازها و رنگ‌آمیزی صوتی متفاوتی شناخته شده است، وقتی با سنتور اجرا شود چه حال‌وهوایی پیدا می‌کند؟
همین پرسش یکی از جذابیت‌های اصلی «بِلّاچاو» است. کتاب از یک طرف به سنتور وفادار می‌ماند و از طرف دیگر امکانات این ساز را برای اجرای موسیقی خارج از محدوده معمول آن آزمایش می‌کند.
درباره نویسنده
پولاد ترکمن‌راد پدیدآورنده، نت‌نگار، تنظیم‌کننده و نوازنده این مجموعه است. در معرفی رسمی نشر خنیاگر، «بِلّاچاو» به عنوان اثری با نت‌نگاری، تنظیم و اجرای صوتی و تصویری او معرفی شده است.
نقش هم‌زمان او در نت‌نگاری، تنظیم و اجرا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تنظیم قطعات شناخته‌شده برای سازی مانند سنتور تنها به انتقال نت‌های اصلی محدود نمی‌شود. تنظیم‌کننده باید به محدوده صوتی ساز، امکانات تکنیکی، شیوه مضراب‌گذاری و قابلیت‌های اجرایی آن توجه داشته باشد.
از این منظر، «بِلّاچاو» را می‌توان نتیجه مواجهه یک نوازنده سنتور با موسیقی متنوع جهان دانست. انتخاب قطعاتی از باخ، موتسارت، متالیکا و موسیقی فیلم نشان می‌دهد نگاه نویسنده به سنتور محدود به یک سبک مشخص نیست و ظرفیت‌های این ساز را گسترده‌تر می‌بیند.
جملاتی برگزیده از کتاب
«بِلّاچاو» کتابی موسیقایی و نت‌محور است و بنابراین بخش جملات برگزیده آن را نمی‌توان مانند یک اثر ادبی با نقل‌قول‌های نوشتاری بررسی کرد. جذاب‌ترین «جملات» این کتاب در واقع همان ملودی‌هایی هستند که برای سنتور بازآفرینی شده‌اند.
از جمله نمونه‌های شاخص مجموعه می‌توان به قطعه انوانسیون ۱۰ از باخ اشاره کرد که پیوند میان موسیقی کلاسیک و سنتورنوازی را به نمایش می‌گذارد. سمفونی ۴۰ موتسارت نیز نمونه‌ای دیگر از تجربه موسیقی کلاسیک غربی با صدای سنتور است.
در سوی دیگر، قطعاتی مانند تنها و اوریون از متالیکا فضای کاملاً متفاوتی ایجاد می‌کنند. حضور این آثار در کنار قطعات کلاسیک، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های «بِلّاچاو» است و گستره نگاه مجموعه را نشان می‌دهد.
همچنین قطعاتی مانند اینترستلار، بازی تاج‌وتخت و پوآرو برای علاقه‌مندان موسیقی فیلم و سریال جذابیت ویژه‌ای دارند. در واقع کتاب تلاش می‌کند میان خاطره شنیداری مخاطب و تجربه نوازندگی سنتور ارتباط برقرار کند.
دستاوردها
مهم‌ترین دستاورد «بِلّاچاو» را می‌توان در گسترش نگاه به امکانات ساز سنتور دانست. سنتور در فرهنگ موسیقی ایران سابقه‌ای طولانی دارد و بخش مهمی از ادبیات آن با موسیقی دستگاهی گره خورده است؛ اما این کتاب نشان می‌دهد ظرفیت‌های این ساز می‌تواند فراتر از repertory معمول آن مورد آزمایش قرار گیرد.
قرار دادن آثار کلاسیک و معاصر جهان در کنار یکدیگر، دستاورد دیگری برای مجموعه به شمار می‌رود. نوازنده می‌تواند با یک کتاب، با چند زبان موسیقایی متفاوت مواجه شود و از طریق تمرین آن‌ها درک بهتری از تفاوت‌های ملودیک، ریتمیک و اجرایی پیدا کند.
ارائه اجرای صوتی و تصویری نیز ارزش آموزشی کتاب را افزایش می‌دهد. شنیدن نمونه اجرای قطعه در کنار نت، به نوازنده کمک می‌کند برداشت دقیق‌تری از نتیجه مورد انتظار داشته باشد و ارتباط میان نت مکتوب و صدای واقعی را بهتر درک کند.
از نگاه بوکنزو، ارزش دیگر این اثر در ایجاد کنجکاوی موسیقایی است. مخاطب ممکن است به واسطه یک قطعه از متالیکا سراغ کتاب برود و در نهایت با آثار باخ یا موتسارت نیز مواجه شود؛ یا برعکس، علاقه‌مند موسیقی کلاسیک باشد و از شنیدن تنظیم یک قطعه مدرن برای سنتور شگفت‌زده شود.
نقد و بررسی
نقطه قوت اصلی «بِلّاچاو» انتخاب جسورانه قطعات و رویکرد متفاوت آن به سنتور است. کنار هم قرار دادن موسیقی کلاسیک، موسیقی فیلم و آثار معاصر باعث شده مجموعه برای طیف گسترده‌ای از علاقه‌مندان جذاب باشد.
یکی دیگر از نقاط قوت، اجرای نمونه‌های صوتی و تصویری است. در کتاب‌های نت، گاهی فاصله میان آنچه روی کاغذ نوشته شده و آنچه باید شنیده شود برای هنرجو چالش‌برانگیز است. وجود نمونه اجرا می‌تواند این فاصله را کمتر کند.
البته همین تنوع می‌تواند برای برخی نوازندگان چالش ایجاد کند. اجرای قطعاتی که اساساً برای سازها و ترکیب‌های صوتی دیگری نوشته شده‌اند، ممکن است نیازمند تکنیک و تسلط مناسبی بر سنتور باشد. بنابراین «بِلّاچاو» را نمی‌توان الزاماً یک کتاب مقدماتی برای شروع سنتورنوازی دانست.
از سوی دیگر، جذابیت مجموعه بیش از آنکه در آموزش اصول پایه سنتور باشد، در گسترش repertoire نوازنده و ایجاد تجربه‌های تازه است. به همین دلیل بهتر است مخاطب پیش از شروع این کتاب، مهارت‌های ابتدایی و متوسط نوازندگی سنتور را آموخته باشد.
در مجموع، «بِلّاچاو» اثری تجربه‌گرا و متفاوت است که می‌تواند نگاه نوازنده به ظرفیت‌های سنتور را وسیع‌تر کند و او را با امکان اجرای آثاری خارج از فضای رایج موسیقی ایرانی روبه‌رو سازد.
این کتاب مناسب چه کسانی است
«بِلّاچاو» بیش از همه برای نوازندگان و هنرجویان سنتور که به سطح قابل قبولی از تکنیک رسیده‌اند مناسب است. کسانی که می‌خواهند علاوه بر قطعات ایرانی، آثار شناخته‌شده موسیقی جهان را نیز با سنتور اجرا کنند، می‌توانند از این مجموعه بهره زیادی ببرند.
این کتاب برای علاقه‌مندان موسیقی کلاسیک نیز جذاب است؛ به‌خصوص اگر به دنبال تجربه شنیداری متفاوتی از آثار باخ و موتسارت باشند. دوستداران موسیقی فیلم و سریال و طرفداران موسیقی راک و گروه‌هایی مانند متالیکا نیز با توجه به انتخاب قطعات کتاب، مخاطبان بالقوه آن هستند.
مدرسان سنتور نیز می‌توانند از برخی قطعات مجموعه برای ایجاد تنوع در برنامه آموزشی هنرجویان استفاده کنند. با این حال، برای هنرجویان کاملاً مبتدی بهتر است ابتدا آموزش‌های پایه سنتور و نت‌خوانی را پشت سر گذاشته شود.
سخن پایانی
کتاب «بِلّاچاو» پولاد ترکمن‌راد تجربه‌ای متفاوت در ادبیات مکتوب سنتور است؛ مجموعه‌ای که تلاش می‌کند این ساز ایرانی را با آثار شناخته‌شده موسیقی کلاسیک و معاصر جهان همراه کند. از باخ و موتسارت گرفته تا متالیکا، موسیقی فیلم و سریال، انتخاب قطعات نشان می‌دهد هدف کتاب تنها آموزش چند ملودی نیست، بلکه ارائه تصویری گسترده‌تر از توانایی‌های سنتور است.
برای بوکنزو، «بِلّاچاو» نمونه‌ای جذاب از کتاب‌هایی است که موسیقی را از مرزهای سبک و جغرافیا عبور می‌دهند. اگر به سنتور علاقه دارید و دوست دارید قطعاتی متفاوت و آشنا را با این ساز تجربه کنید، این مجموعه می‌تواند دریچه‌ای تازه به دنیای نوازندگی پیش روی شما باز کند.
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.